1  Een brug te ver 2  De bevrijders 3  Gesneuvelde soldaten

4  De hongerwinter 5  Bevrijding van het noorden

1  Een brug te ver

Heel jammer.
Het filmpje van Schooltv
over 'Een brug te ver'
is niet meer beschikbaar.
Verderop wordt een andere film behandeld.

2  De bevrijders

Op 6 juni 1944 landden: Amerikaanse, Engelse en Canadese troepen de geallieerden, aan de Franse kust.

Vanaf daar trokken ze naar het noorden
om Europa te bevrijden
en Hitler, de Duitse dictator, te verslaan.

De Engelse generaal Bernard Montgomery maakte een plan om ook Nederland snel te bevrijden om daarna Duitsland binnen te vallen.

Parachutisten moesten de bruggen
over de grote rivieren bij:

• Grave,
• Nijmegen
• en Arnhem

ver-overen.

Het leger van de geallieerden
zou zich daarna vanuit België
in twee dagen bij hen aansluiten
en dan doortrekken
naar Duitsland.

 Al-thans, dat was het plan.

Montgomery had het idee
dat de Duitsers niet meer zo sterk waren.
Zijn plan kon dus best
in twee dagen worden uitgevoerd,
dacht hij.

Montgomery luisterde niet naar Nederlandse verzetsmensen die gezien hadden dat het Duitse leger juist bij Arnhem sterk was. De Duitsers hadden namelijk veel tanks in de buurt van Arnhem.

       

Op deze kaart kun je zien
tot hoever de geallieerden
op 14 september 1944
waren gekomen.
Kijk naar de vlaggen
in het gele gebied.

Je ziet ook dat er
tussen Arnhem en Nijmegen
veel Duitsers zitten.
Je ziet daar een hakenkruizen .

De rode lijn is de frontgrens.

Op 17 september 1944
stegen de eerste geallieerde vliegtuigen
met parachutisten in Engeland op.

De parachutisten probeerden de Rijnbrug bij Arnhem te veroveren maar dat lukte niet.

  door David Ellwood

  Met hun lichte wapens
  konden ze niet op
  tegen de Duitse tanks.

Er ging nog meer mis
met het plan van Montgomery:

Het geallieerde leger dat de parachutisten moest helpen kwam te langzaam vooruit. Het werd tegengehouden door de Duitsers, die steeds harder terug vochten.

Toen sloten de Duitsers Arnhem af
en omsingelden de parachutisten.
Die moesten het nu
helemaal alleen opknappen.

De telefoons die de parachutisten hadden, werkten ook al niet goed. Hierdoor konden ze niet aan hun eigen vliegtuigen doorgeven waar ze zaten en kwamen wapens en voorraden bij de Duitsers terecht.

En er ging nog meer fout.

Een tweede groep parachutisten die bij Arnhem zou landen, kon niet op tijd weg. Dichte mist vertraagde het vertrek van hun vliegtuig uit Engeland.

Daardoor kwamen de parachutisten
te laat in Nederland aan.

• Door het slechte weer,
• de slechte telefoons
• maar vooral door de Duitse tanks

was het plan van Montgomery
om in twee dagen Arnhem te bereiken
mislukt.

Na vijf dagen van felle strijd gaven de parachutisten zich over. De verovering van de Rijnbrug bij Arnhem was mislukt.

De bruggen bij Grave en Nijmegen
waren wel veroverd.
Maar die van Arnhem bleek een brug te ver.

Over de 'Slag om Arnhem' is ook een film gemaakt: 'A bridge too far'. Heb jij die gezien?

       

3  Gesneuvelde soldaten

Er zijn veel geallieerde soldaten gesneuveld.
Amerikanen, Engelsen, Canadezen...

... en Polen.

  

Wil je foto's over de oorlog zien?
Klik dan hier.

Of ga eens kijken in een oorlogsmuseum
bij jou in de buurt.

Weet jij er één?
Hoe heet dat museum? ................................

Bekende oorlogsmusea zijn:

• Airborne Museum Hartenstein - Oosterbeek
• Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 - Groesbeek
• Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum - Overloon
• Arnhems Oorlogsmuseum '40-'45 - Arnhem
• Museum Bronbeek - Arnhem
• Museum Bevrijdende Vleugels - Best

Maar er zijn er veel meer.

       

Verder...

4  De hongerwinter

In september 1944
probeerden de geallieerden

• Amerikanen,
• Canadezen,
• Polen
• en Engelsen

Nederland te bevrijden.

 De bevrijding van Nederland ging niet goed.

Dat heb je net gezien en gelezen.
Alleen het zuiden van Nederland werd bevrijd.

De Duitsers hielden stand
bij de rivieren.
Het gestreepte gedeelte van Nederland
bleef dus bezet.

Waar woon jij?
In het gestreepte deel?
Of onder de grote rivieren?
Was jou woonplaats al bevrijd
of nog bezet?

In het bezette deel van Nederland kwam een spoorwegstaking. Die werd gehouden om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe Duitse soldaten met de trein naar Nederland konden komen. Daar had de Nederlandse regering die naar Engeland was gevlucht om gevraagd via de radio. Veel spoorwegmensen deden aan de staking mee.

Daarover waren de Duitsers heel boos.
Als straf mochten er toen in het bezette deel
geen treinen meer rijden.

Daardoor kwam er een groot tekort aan voedsel en brandstof. Er volgde een verschrikkelijke winter. Met honger in de grote steden. Mensen aten tulpenbollen om iets in de buik te hebben. Duizenden mensen gingen dood van de honger of van de kou.

Kijk nu naar dit filmpje van Schooltv.nl.

   

       

5  Bevrijding van het noorden

Na die hongerwinter kwam de bevrijding. In april en mei 1945 werd de rest van Nederland bevrijd. Vliegtuigen vlogen toen naar de hongergebieden om voedselpakketten te droppen.

Op 5 mei 1945 was het noorden
van Nederland helemaal bevrijd.

De geallieerden werden als helden ontvangen.
En dat waren ze ook!

Klik op de foto é
voor het ganzenbordspel
over 'Een brug te ver'.

                 

Info en foto's van schooltv-beeldbank.nl, geldersarchief.nl, airbornemuseum.org, dday-overlord.nl , livius.org/gewonemensen/1944/arnhem.html, eindhoventoenennu.nl.