Autisme

Inhoud deel 1.

Klik op het hoofdstuk.

1     Waar komt het woord autisme vandaan?

2     Mensen met autisme

3    Wat is autisme?

       Met een filmpje van Beeldbank.

4     Vormen van autisme

5     Autisme in Nederland

6     Een paar autistische kenmerken

7     Hoe weet je of iemand autistisch is?

8     De stoornis van Asperger

9     PDD-NOS

10   Omgaan met een autist

11   Welke dingen zijn belangrijk?

12   Handige boekjes

13   De auti-pas

14   Autisme bij volwassenen

15   Autisme en vrije tijd

16   Autisme en vakantie

17   Informatie over vrije tijd en vakantie

18   Tot slot (extra info)

      Klik hier voor deel 2

 

Autisme deel 1

1 Waar komt het woord vandaan?

Ken jij het woord 'autisme'?
Heb je het al eens gehoord?
Weet je wat het betekent?

Als je het opzoekt in het woordenboek lees je:

au·tis·me (het ~)

1 [psych.] ontwikkelingsstoornis in de hersenen,
   zich bij personen uitend in een moeilijk contact
   maken met de omgeving

 

Autisme is een moeilijk woord. Het komt van het oude Griekse woord 'autos'. 'Autos' betekent 'zelf'.

  Autos zie je ook in:

auto en autobus	zelf bewegend voertuig
automaat	zelf bewegende machine
automatisering	zelf laten werken

Je ziet overal het woordje 'zelf' erbij staan.
Ook bij autisme staat het:

autisme

in zichzelf gekeerd

Wat betekent 'in zichzelf gekeerd' volgens jou?

Maar... Niet alle mensen met autisme zijn zo in zichzelf gekeerd.

2 Mensen met autisme

Er zijn best veel mensen
met een vorm van autisme.
Dus ook bij veel kinderen komt het voor.

Misschien ken je wel iemand?
Misschien heb je het zelf?

Mensen met autisme kun je overal tegenkomen: op straat, op school, op je club, in je familie. Autisme komt op de hele wereld voor.

Kinderen met autisme zitten op alle soorten scholen:

• op de basisschool en het voortgezet onderwijs

• op scholen voor speciaal onderwijs.

3 Wat is autisme?

Autisme is een stoornis in de hersenen.

De ontwikkeling van de hersenen is bij mensen met autisme iets anders gegaan. Dat gebeurde al voor de geboorte.

Door deze stoornis in de hersenen kunnen mensen met autisme moeilijk contact maken met hun omgeving.

Kijk naar dit filmpje over autisme.

  

 

4 Vormen van autisme

Er zijn verschillende vormen van autisme.
Het zijn autistische stoornissen.
Die hebben allemaal moeilijke namen.
Ik noem er hier vier.

Probeer maar eens of je de namen kunt lezen.

• Klassiek autisme
   
• Stoornis van Asperger
   
• PDD
   
• MDD

Ken je één van deze namen?
Welke ken jij?

Soms heeft een autist veel last van zijn stoornis. Soms merken alleen de mensen om hem heen dat iemand op een andere manier reageert.

5 Autisme in Nederland

In Nederland komen alle vormen van autisme voor.
Hoeveel mensen met autisme er in Nederland zijn?
Dat is niet goed bekend.

De gegevens hieronder
komen uit de folder
'Autisme Begrijpen' van NVA,

: Nederlandse Vereniging voor Autisme

Waarschijnlijk hebben ongeveer
6 van de 1000 kinderen en volwassenen
een vorm van autisme.

Dat zijn bij elkaar ongeveer 90 duizend mensen.

Samen bijna net zoveel mensen
als er in twee voetbalstadions passen.

6 Een paar autistische kenmerken?

Er zijn drie punten die belangrijk zijn bij autisme.

In de vakken staat de moeilijke tekst.
De uitleg staat eronder.

1 Beperkingen in sociale interactie

Dat betekent dat iemand veel moeite heeft
om gewoon met anderen om te gaan.

 

2 Beperkingen in verbale en non-verbale communicatie

Dat betekent dat iemand problemen heeft
om gewoon met anderen te praten.
Om anderen te begrijpen.

      

Het is voor hem of haar lastig om:

• een houding van het lichaam,
• een gezichtsuitdrukking,
• een gevoel

bij iemand te herkennen:

• om te begrijpen wat iemand bedoelt
• om te weten wat iemand voelt
• om zich in te leven in een ander.

      

3 Beperkte, zich herhalende stereotiepe patronen van gedrag,    belangstelling en activiteiten waarbij sprake is    van een stoornis in de verbeelding.

Stereotiep gedrag betekent:

Dat iemand steeds dezelfde dingen doet.
Bijvoorbeeld iedere keer een pen pakken
en weer neerleggen.
Of de jas aan- en uittrekken.

Ook heeft iemand vaak alleen maar interesse
voor één onderwerp of speciale hobby.

Bijvoorbeeld: dinosaurussen of treinen.

 

En een autist heeft geen fantasie,
hij kan niet iets nieuws verzinnen.

7 Hoe weet je of iemand autistisch is?

Als een kind autistisch is
merken ouders en andere mensen dat
meestal voordat het kind drie jaar is.

Dan heeft het kind al een achterstand. Of het kind gedraagt zich anders dan andere kinderen die even oud zijn.

1    Het kind heeft moeite met:

• het aankijken van iemand
• het herkennen van een gezichtsuitdrukking
• het herkennen van een lichaamshouding
• en het herkennen van gebaren

Het kind kan niet met andere kinderen spelen.

Het kind zal geen dingen samen doen of delen. Het komt niet uit zichzelf naar je toe. Het kind wil geen contact.

2 De communicatie

Het kind loopt achter met de gesproken taal.
Of het kind gaat niet praten.

Het kind kan moeilijk een gesprekje beginnen.
Of het kan het gesprekje niet volhouden.

Het kind praat alleen over dezelfde dingen.
Of gebruikt vreemde woorden.

Het kind heeft geen fantasie. En speelt geen 'doen-alsof-spelletjes'.

3 Stereotiep gedrag en speciale voorkeur

Het kind heeft een sterke voorkeur
om steeds de zelfde dingen te doen.
Dat heet stereotiep gedrag.

Het kind doet steeds de zelfde dingen. Bijvoorbeeld: het draait met de handen, het draait met dingen (bal, blokje, touwtje) het houdt het hoofd vast en beweegt heen en weer. Of het kind maakt de hele tijd ingewikkelde bewegingen.

Het kind heeft een voorkeur
voor dezelfde onderwerpen.
Of voor een klein stukje van iets.

Bijvoorbeeld een lege shampoofles.
Of de dop van de shampoofles.

8 De stoornis van Asperger

Mensen met de stoornis van Asperger
hebben net als andere mensen met autisme
moeite om met anderen om te gaan.

Ook hebben zij eigen typisch gedrag en een voorkeur voor vaste onderwerpen en hobby's. Ze weten bijvoorbeeld alles over dieren, treinen, vliegtuigen en machines. Ze kunnen daar veel over vertellen.

Maar dat is ook een probleem.
Ze willen echt alles helemaal precies vertellen.

Ze merken niet dat degene die luistert
het niet meer leuk vindt.

Kinderen met Asperger zijn verbaal vaak goed. Ze kunnen dus goed praten. En ze kunnen meestal goed leren.

Toch is het lastig voor hen
om met anderen te praten
en om anderen goed te begrijpen.

Dat komt omdat het voor hen moeilijk is om:

iemand echt aan te kijken (oogcontact) de houding van iemand te snappen de gezichtsuitdrukking te snappen het gevoel van anderen te zien en te begrijpen. En ze begrijpen bepaalde grapjes niet.

Voor mensen met het Asperger stoornis
is het ook heel belangrijk
dat alles helemaal duidelijk is:

• wat ze moeten doen (programma)
• wanneer ze het moeten doen
• waar ze het moeten doen
• met wie ze het samen doen
• hoe ze het moeten doen.

Daar kan een kalender of agenda bij helpen.

Als deze dingen niet duidelijk zijn raken ze in paniek. Dat is in het contact met andere mensen en met vrienden heel lastig.

9 PDD-NOS

Bij PDD-NOS hebben mensen problemen met:

• het omgaan met anderen
• het goed kunnen praten en overleggen
• het begrijpen van gevoelens van anderen
   
• het vinden van de weg (in gebouwen)
• het lezen en begrijpen van boeken
• het gebruiken van een agenda.
  
  Soms hebben mensen met PDD-NOS
  ook vaste maniertjes (stereotiep gedrag)
  en speciale interesses of activiteiten.

Soms worden deze problemen van PDD-NOS pas later duidelijk. Dan zitten de kinderen al op school.

Onder PDD-NOS valt gedrag
dat nog niet zo duidelijk ergens bij hoort.
Het gedrag is niet zo goed te verklaren.

Voor een duidelijke site voor ouders klik je hier:

10 Omgaan met een autist

Je hebt het hierboven gelezen.
Iemand met autisme heeft het
helemaal niet makkelijk.

Autisten kunnen zich niet of niet goed
aanpassen aan nieuwe situaties.
Ze kunnen niet omgaan met plannen
die opeens veranderen.

Dat komt door hun stoornis.

Dit betekent dus dat de mensen die met een autist te maken hebben daarmee rekening moeten houden.

11 Welke dingen zijn belangrijk?

Colette Bruin heeft het boek 'Geef me de 5' geschreven. Klik op de foto voor meer informatie. Hieronder zie je de 5 punten.

Een autist heeft duidelijkheid nodig over:

1. Wat gaat er gebeuren?
2. Wanneer gaat het gebeuren (de dag en de tijd)?
3. Wie is erbij?
4. Waar gaat het gebeuren?
5. Hoe gaat het gebeuren?

Of anders gezegd:

1. Wat gaan we doen?
2. Wanneer gaan we het doen?
3. Wie doen er mee?
4. Waar doen we het?
5. Hoe doen we het?

Alles moet zo veel mogelijk
voorspelbaar zijn.
Onverwachte dingen en gebeurtenissen
moet je proberen te voorkomen.

Dus schrijf altijd op of vertel:

Wie    Wat    Waar    Wanneer   Hoe

Ook als er opeens iets verandert
moet je het rustig uitleggen
of soms opschrijven.

    

Een agenda is een handig hulpje.
En soms is een pictogenda
een handige manier.

 

Let op!
Ga geen discussie aan met een autist.
De begeleider/volwassene bepaalt wat er gebeurt.

12 Handige boeken

Caroline van der Velde schreef
'Oudergids Autisme'.

Nu is er een tweede deel 'Pubergids Autisme'. Het is een handboek voor de pubers zelf, maar ook voor ouders en begeleiders. Het is uitgegeven bij 'Nieuwezijds'. Klik hiernaast voor alle informatie.

Er is ook een boekje
voor jongere broertjes, zusjes
en voor vriendjes.
In dat boekje wordt autisme
goed uitgelegd.

Kijk op www.uitgeverijpica.nl/autisme of klik hieronder.

Mensen met autisme zijn gauw van slag.
Daarom is het goed dat iedereen weet
hoe je met een autist moet omgaan.

13 De autipas

Vanaf april 2007 is de autipas te bestellen.

De pas is ongeveer zo groot als een betaalpas.
Ouders ouders de pas bestellen
voor hun schoolgaande kinderen.
Dat kan bij het LNA.

Het LNA is het Landelijk Netwerk Autisme.
De pas wordt gemaakt met geld
van het Autismefonds.

www.landelijknetwerkautisme.nl

Waarom is de autipas nodig?

Met de ‘autipas’ kunnen de kinderen iemand laten zien dat zij een autistische stoornis hebben. Dat zij daardoor misschien anders reageren dan andere kinderen in bepaalde situaties.

Op de ‘autipas’ komt in het kort te staan:

• welke stoornis het kind heeft
• welk gedrag daarbij hoort
• en een paar duidelijke regels over
  hoe je met een leerling met autisme
  moet omgaan.

Leerlingen met autisme kunnen de ‘autipas’ ook gebruiken om hulp te vragen als zij in de problemen komen.

 

De dvd 'Ivo, een jongen met Asperger in het voortgezet onderwijs' bevat veel praktische tips voor het onderwijs aan leerlingen met een stoornis in het autistisch spectrum. Klik hiernaast voor meer info.

14 Autisme bij volwassenen

Autisme is nog niet zo lang heel erg bekend.
Daarom zijn er tegenwoordig volwassenen
die nu pas ontdekken dat zij autisme hebben.

Zij komen er zelf pas achter als bij hun kind autisme wordt ontdekt. Want soms komt er in een familie vaker autisme voor.

Soms zien ze een programma op tv
of ze lezen het in een tijdschrift.

En opeens herkennen die volwassenen
hun eigen gedrag.

Het kan helpen als deze mensen gaan praten
met anderen die hetzelfde meemaken.

Dat kan bij PAS. Dat staat voor 'Personen uit het Autistisch Spectrum'. www.pasnederland.nl

15 Autisme en vrije tijd

Je hebt al gelezen
dat het belangrijk is
dat iemand met autisme
precies weet wat er gaat gebeuren.

Vrije tijd is dan vaak een probleem. Want vrije tijd is onduidelijk: Wat kun je doen? Waar kun je het doen? Met wie kun je het doen? Wanneer kun je het doen?

En hoe regel je dat allemaal?

Voor een autist is het belangrijk
dat iemand hem helpt.
Dat zijn ouders of een leerkracht
samen met hem een plan maken.

Als een autist bij een club is moet er iemand zijn die hem begeleidt. Die zorgt dat duidelijk is wat er gaat gebeuren.

'Handje helpen campagne' op www.mezzo.nl.

Hier vind je informatie over vrijwilligers die kunnen helpen bij het invullen van je vrije tijd.

16 Autisme en vakantie

Ook vakanties zijn onduidelijk.
Alle vaste activiteiten stoppen dan.
Dan is een vakantierooster een hulp.

Op een kalender kunnen dan van tevoren
de activiteiten van de vakantie worden gezet.

Vaak voor ieder dagdeel: ochtend middag avond Soms voor ieder uur.

17 Voor informatie over vrijetijdsbesteding

Ook voor vrijetijdsbesteding.

Er zijn verschillende werkgroepen die geschikte vrijetijdsbesteding voor mensen met autisme organiseren. Klik op het plaatje voor info over uw regio.

 

De SVA (Stichting Vakanties Autisme) organiseert vakanties voor thuiswonende kinderen en jongvolwassenen met een autistische stoornis.

Andere organisaties die vakanties en weekenden
voor kinderen met autisme organiseren zijn:

• Opvang van autisten.
  Meer informatie www.opvangautisten.nl.
• Be active.
  Meer informatie: www.123beactive.nl  of 0187 – 478714.
• Autisme Zorg Kameleon.
  Meer informatie: www.autismezorgkameleon.inf
   
• Meer adressen zijn te vinden op de site van AIC www.autismeinfocentrum.nl

Tot slot.

Cas van Riel van VSO De Korenaer
is bezig een kookmethode te ontwikkelen
voor leerlingen met een ASS.
Hij doet dat volgens TEACCH.

Teacch staat voor:
Treatment and
education of
autistic and related
communication handicaped
children.

Naar de uitleg op de site van de Vijverhofschool:

Teacch is geen methode.
Het staat voor een integrale aanpak,
waarbij alle mogelijke betrokkenen
op een zo succesvol mogelijke manier en methode
de behoeftes c.q. vraagstellingen van mensen
met een autistisch spectrum stoornis
proberen te beantwoorden om hen te begeleiden
naar een zo hoog mogelijke vorm van autonomie.

Voor info mail je naar:

casparvan@msn.com