Over dyslexie

1 Het KLOKHUIS 2 Wat is dyslexie? 3 Hoe kan dat? 4 Begrijpend lezen 5 Wat doen dyslectische mensen?

6 Waardoor komt dat? 7 Leren lezen en schrijven 8 Heeft een kind dyslexie? 9 Wat wordt eraan gedaan? 10 Meer informatie

1 Het KLOKHUIS

Voor dit onderwerp heb ik de info gelezen uit het KLOKHUIS dossier (zeg: dos-sjees) van Anneke Dorsman.

Maar lees eerst de info
die hier staat.

2 Wat is dyslexie?

Sommige kinderen kunnen niet goed lezen.

Ze zien niet goed wat er staat. Ze zijn niet blind en ze kijken echt goed, maar het lukt niet.

Het heet dyslexie.

Bij jongens komt dyslexie vaker voor dan bij meisjes.

Ook bij volwassenen komt dyslexie voor.

Waar komt het woord dyslexie vandaan?

Dyslexie is een moeilijk woord. Het komt uit het Grieks. Dys betekent slecht. Lexie betekent woord of taal. Samen betekent het slecht in taal.

Wij bedoelen met dyslexie
dat iemand niet goed kan lezen.

Ken jij iemand met dyslexie? Of heb je zelf moeite met lezen?

Er zijn veel mensen
die lezen moeilijk vinden.

JJJJ JJJJ

Eén van de acht kinderen
is dyslectisch.

Er zijn mensen die niet kunnen lezen. Zij hebben het nooit geleerd. Die mensen zijn niet op school geweest. Of te weinig.

Maar bij dyslexie is dat anders.
Dan ga je wel naar school.
Daar krijg je leesles.
En toch lukt het niet goed.

3 Hoe kan dat?

Mensen met dyslexie
zijn niet dom.

Alleen:

Mensen met dyslexie
hebben moeite
om van letters
woorden te maken.

Ze zien het woord maar kunnen het niet uitspreken.

Ze kunnen de klank
niet aan de letters
en het woord te geven (koppelen).

Ze spellen bijvoorbeeld: m-u-s en zeggen dan vogel.

Ze hebben moeite met:

• woorden spellen en lezen
• woorden herkennen
• het lezen van een zin.

4 Begrijpend lezen

Als je moeilijk leest is het ook moeilijk om te begrijpen wat je leest.

• Wat staat er?
• Wat wordt er bedoeld?

Als je niet vloeiend leest is het lastig om de tekst te begrijpen.

Als je dyslexie hebt
kun je vaak een woord overslaan.
Dan kan een tekst opeens
heel anders zijn.

Doe de soepballen in de pan. Doe de soep in de pan.

Als je dyslexie hebt
zul je vaak
een woord verkeerd lezen.

Neem je het plaatje mee? Neem je het paaltje mee?

Als je dyslexie hebt
gok je vaak wat er staat.

stroom ?  stoom ?  storm ?   stom ?

Soms is dyslexie erfelijk. Dan zijn er in één familie meer mensen met dyslexie.

5 Wat doen mensen met dyslexie vaak?

Met dyslexie is het moeilijk
om letters goed te zien
en te gebruiken.

De p b d worden door elkaar gehaald:
poos - boos - doos

Letters worden op de verkeerde plaats gelezen:
straat - staart

Meer letters die op elkaar lijken zijn moeilijk te lezen: N  M  W  V

Letters die hetzelfde klinken
of bijna hetzelfde klinken
zijn ook moeilijk:

f - v fris - vris, vet - fet t - d hond - hont, land - lant

au ou ie ei ij oe ui eu

6 Waardoor komt het?

Waarom is iemand dyslectisch
en een ander niet?

• Het ligt niet aan de ogen.

Iemand die blind is leert braille lezen. Dat is lezen met de vingers.

• Het ligt niet aan het leren.

Het heeft ermee te maken
dat het lezen niet zomaar
vanzelf gaat.

Lezen is iets dat in de hersens gebeurt. Dan werkt de linkerkant van de hersens samen met de rechterkant.

Bij mensen met dyslexie
gaat dat samenwerken niet goed.

De taal wordt daardoor anders verwerkt.
Het lezen wordt niet automatisch.
Het lezen wordt niet geautomatiseerd.

'Het KLOKHUIS'  heeft filmpjes  die uitleggen  hoe de hersens  werken.

Misschien kun je de hersens
vergelijken met een computer.

Je spelt een woord:

m - u - s

De rechter hersenhelft
maakt er een woord van:

mus

Dat woord wordt doorgestuurd
naar de linker hersenhelft.

Daar wordt het woord opgeslagen.
Net zoals je op de computer iets opslaat.
Je kunt het daar altijd weer opzoeken.

Bij dyslectische mensen lukt dat niet. De hersens slaan dat woord niet op. Het woord wordt daardoor de volgende keer niet herkend. Ze kunnen het niet meer opzoeken. Ze moeten het opnieuw spellen.

7 Leren lezen en schrijven

Lezen kun je niet in één keer leren.
Dat moet je veel oefenen.
Het duurt een paar jaar
voordat iemand goed leest.

Eerst leer je spellen,
letter voor letter:

b - oo - m

r - oo - s

v - i - s

Dan lees je het woord
in een korte zin.

De boom en de roos.

Dan worden de woorden langer,
de zinnen langer.
en de letters kleiner.

De voetballer schiet de bal naar voren.
De voetballer schiet de bal naar voren.

En na een paar jaar kun je een dik boek lezen. Als je goed kunt lezen, kun je ook leren lezen in een andere taal: Engels, Duits, Frans, Spaans, Turks, Arabisch, Chinees, Hebreeuws

     

Dat is voor iemand met dyslexie
ook veel moeilijker.
En soms lukt dat helemaal niet.

Letter voor letter.

Janek Als dyslectische mensen lezen lijkt het net alsof zij het woord voor de eerste keer zien. Ze moeten het opnieuw spellen.

Een aantal dyslectische mensen
leert best goed lezen.

Toch hebben ze dan nog
een probleem met het schrijven.

Ze horen een woord. Of ze bedenken een woord, maar kunnen dat niet goed spellen. Daardoor schrijven ze het verkeerd.

Vout    Faut    Voud    Foud    Vaut    Fout

8 Heeft het kind dyslexie?

Een kind met dyslexie
kan problemen hebben met:

• lezen,
• spellen,
• schrijven,
• praten
• en luisteren.

En soms ook met het rekenen.

Dat wordt vaak op school ontdekt.
In groep 3 leren de kinderen lezen.

Voor de kerstvakantie
lezen de meeste kinderen
al best goed.

Lukt het bij een kind niet? Dan wordt het getest.

Soms zijn dyslectische kinderen
niet zo blij omdat ze veel fouten maken.

Daardoor zitten ze niet lekker in hun vel. En zijn ze vaak zenuwachtig als ze in de klas een beurt krijgen.

9 Wat wordt eraan gedaan?

Dyslexie gaat nooit over.
Maar met veel oefenen
kan iemand beter leren lezen.

Wat helpt?

• Extra les
• Speciale oefeningen
  -met klanken
  -met letters herkennen
  -op de computer
  -met letters voelen
  
       
   
• En iedere dag thuis een half uur lezen

Vooral op de basisschool
is dat belangrijk.
Voor je 12 bent
kun je beter leren lezen.

Ook al is er nog zo veel geoefend.
Iemand met dyslexie
blijft altijd foutjes maken.
Daar moet iedereen rekening meehouden.

• thuis
• de basisschool,
  het voortgezet onderwijs
  de universiteit
• de vrienden
• de club
• een werkgever.

     

Want mensen met dyslexie
hebben vaak meer tijd nodig
om iets af te maken.

Gelukkig zijn er hulpmiddelen.
Die mensen kunnen helpen bij het lezen.
Ik noem er twee.

	Spika is zo'n hulpmiddel. Spika kan tekst voorlezen van de computer. Ook tekst die je zelf typt. En Spika leest teksten die je met een leespen van papier scant. Klik voor meer info op de foto.
	Opdidakt heeft 'ClaroRead': dat betekent 'helder (goed) lezen'. ClaroRead kan ook andere talen lezen. Handig in het voortgezet onderwijs.
	En... Het programma 'ClaroRead' werkt met WORD en andere Microsoft onderdelen. Ook PDF bestanden worden voorgelezen.

10 Meer informatie over dyslexie

Op de site van staat
waar je meer informatie kunt krijgen.

Op dat scherm zie je een paar lijstjes
van de KLOKHUIS dossiers.

http://www.hetklokhuis.nl/lees/dossiers/index.cfm

In dit lijstje zie je bij de rode punt Dyslexie. Er staan nog 9 onderwerpen. Die horen allemaal bij: samenleving en maatschappij

Klik nu hier op de groene balk.
en daarna op Dyslexie.

Het KLOKHUIS legt alles goed uit.
En je kunt er filmpjes over dyslexie bekijken.

En wil je meer tips?
Die staan op 'Makkelijk Lezen Plein'.
Klik hier.

 

Of kijk eens op:

Het computer-programma Remedioom
kan je helpen beter te leren lezen.

Als je op het plaatje klikt
krijg je veel informatie.
Die is handig voor je leraar of ouders.

 

  

Info en foto's van klokhuis.nl, corbis.com, google.nl, remidioom.nl, makkelijk lezen plein.