De ziekte van Lyme (zeg: Laim)

In het nieuws op donderdag 27 april 2006

 RIVM: ziekte van Lyme neemt sterk toe

Huisartsen hebben in 2005
bij ongeveer 17 duizend mensen in Nederland
de ziekte van Lyme vastgesteld.
Dat zijn er 5 duizend meer dan in 2001
en bijna drie keer zoveel als in 1994.

De gebieden met de sterkste toename
zijn Zeeland en Midden-Limburg.

Zeeland

Midden-Limburg

In 2005 hebben 73 duizend mensen de huisarts bezocht
omdat zij door een teek waren gebeten.

Uit eerdere gegevens wist men al dat er ieder jaar ruim één miljoen Nederlanders een tekenbeet oploopt.

Dat blijkt uit een onderzoek door
het Centrum Infectieziektebestrijding
van het Rijks-Instituut voor Volksgezondheid en Milieu.
Het RIVM.

 Wat je moet weten over teken

Misschien heb je ervan gehoord?
Misschien ken je zelfs iemand
die de ziekte van Lyme heeft?

Want iedereen kan de ziekte van Lyme krijgen.
Het is een nare ziekte.
Gelukkig kun je er zelf veel aan doen
om de ziekte van Lyme niet te krijgen.

Hier lees je: hoe je de ziekte van Lyme kunt krijgen hoe je de ziekte van Lyme kunt voorkomen hoe je kunt zien of je de ziekte van Lyme hebt wat je moet doen als je denkt dat je de ziekte van Lyme hebt

 Een teek en de ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme kun je krijgen als je door een teek wordt gebeten. Hoe een teek eruit ziet zie je hiernaast op de foto. Een teek lijkt op een heel klein spinnetje.

Hoe klein ze zijn zie je hier:

   

De teken leven in de natuur vaak op vochtige plekken onder bomen. Je hebt dus veel kans op een teken-beet als je in het bos wandelt. Maar ook in de duinen en in gras zitten teken.

Teken zijn kleine parasieten die zich in de huid vastboren. Parasieten zijn vaak insecten die op een dier of mens gaan zitten om van hun bloed te leven.

Teken veroorzaken bloedarmoede
en zij dragen ziekten over.
Meestal op honden en andere dieren
maar steeds vaker op mensen.

Niet alle teken brengen ziektes over, maar de gebieden met besmette teken breiden zich steeds verder uit. In Europa dus ook in Nederland. Dus... Als je op kamp gaat of op vakantie?  Neem een tekentang mee!

Op de kaart hieronder zie je
hoe de gebieden met  besmette teken
zich de laatste jaren hebben uitgebreid.
De kaart is van het RIVM.

Teken zijn gek op dunne plekken huid
waar ze lekker warm zitten
en bloed kunnen drinken.
Daarom zitten ze vaak in de vacht van honden
of andere dieren.

Honden lopen een grote kans op teken. Honden lopen graag onder struiken en bomen. Daarom moet je een hond altijd goed nakijken na een wandeling in het bos of in de duinen.

 Maar ook mensen lopen gevaar!!!

Teken houden van warme en vochtige plaatsen
en daarom vind je ze vaak bij:

het hoofd, de oren, de oksels de liezen en in de schaamstreek.

 Hoe zorg je ervoor dat je niet wordt gebeten?

Teken worden actief als het buiten meer dan 2 graden is.
Vooral in de zomer, tussen mei en september,
worden er veel mensen en honden
door teken gebeten.

Teken zitten op de bladeren en wachten tot er een dier of mens voorbij komt. Ze springen dan op hun slachtoffer of ze laten zich er bovenop vallen. Het is dus goed om ook een pet te dragen.

In de zomer loop je vaak met een korte broek of met een rokje en heb je geen sokken aan. Ook heb je vaak blote armen. Een teek kan dan makkelijk op je blote huid springen. Als je in het bos, in de duinen of in een park gaat wandelen is het slim om dat niet met blote benen te doen.

Je draagt het beste:

• een lange broek
• sokken
• dichte schoenen
• en een pet

En als je thuiskomt
is het verstandig dat je je huid even goed nakijkt.

En... Het is beter dat je op de paadjes blijft. Want de teken zitten vooral onder de bomen en struiken en in het hoge gras.

De meest riskante gebieden in Nederland zijn:

• de Flevopolder,
• het Gooi,
• de gebied tussen Arnhem-Apeldoorn,
• Zeeland
• en het midden en noorden van Limburg.

Vooral de Flevopolder is berucht: wandelaars die daar van de paden afwijken, kunnen soms meer dan 100 tekenbeten oplopen.

In België is de kans op een tekenbeet het grootst
in het oosten van Vlaanderen en Wallonië.

 

 Wat moet je doen bij een tekenbeet?

Ben je toch gebeten?
Dan is het verstandig dat je de teek
zo snel mogelijk verwijdert.
 Het liefst binnen 24 uur!!!

Hoe doe je dat?

Bij de apotheek en bij drogisterijen kun je een tekentang kopen. Het is een soort pincet waarmee je de teek kunt vastpakken en uit je huid trekken.

 Hoe werkt dat?

	Pak, als het kan, je huid zo vast dat er een 'heuveltje' ontstaat.
	Houd het pincet tussen duim en wijsvinger vast en zet het pincet over de kop van de teek, zo dicht mogelijk op de huid.
	Let op dat je vel niet tussen het pincet komt.
	Draai het pincet voorzichtig en trek voorzichtig totdat de teek loslaat.

Het hele kleine snuitje van de teek kan afbreken.
Maar dit is niet erg omdat het niet besmet is.
Net als een splinter zal het snuitje vanzelf uit je huid komen.

 Let op!!!
Je mag de teek nooit met alcohol proberen weg te halen!!
Het risico is dan groot dat de teek dan
zijn viezigheid in het lichaam spuit.
Daar kan een infectie door komen.

Als de teek eruit is ontsmet je het wondje met sterke alcohol uit de apotheek of met jodium.

Als je hond een teek heeft kun je die ook met een tekentang verwijderen.

Als je een tekenbeet hebt gehad
moet je de volgende dingen doen:

Schrijf op wanneer en in welk gebied je door de teek bent gebeten. Controleer een paar weken lang of je een rode vlek krijgt.    Ga altijd naar de dokter als je twijfelt.

Als je op tijd met een tekenbeet bij de dokter komt
krijg je medicijnen waardoor je niet ziek wordt.

 Welke ziektes kunnen teken overbrengen?

De meest bekende ziekte die teken overbrengen
is de 'ziekte van Lyme'.

Bij de ziekte van Lyme horen:

• koorts,
• problemen met het bloed
• en problemen met de gewrichten
  (enkels, knieën, schouders enzo).

Soms veroorzaakt de ziekte van Lyme
een erge beschadiging aan het zenuwstelsel.

Teken kunnen bij de mens ook hersenvlies-onsteking veroorzaken. Maar dat komt minder voor dan de ziekte van Lyme.

Een andere ziekte die door teken overgebracht kan worden heeft de moeilijke naam 'Babesiosa' Bij honden veroorzaakt deze ziekte erge bloedarmoede en verder koorts, geelzucht en een roodbruine verkleuring van de urine van de hond.

 Gevolgen van de ziekte van Lyme?

Als je later, na een tekenbeet, naar de dokter gaat, moet je altijd zeggen dat je een keer door een teek bent gebeten. Soms krijg je pas veel later klachten die toch door die tekenbeet komen.  Dat kan zelfs jaren later nog.

Jijzelf en de dokter zullen dan niet gauw
aan een tekenbeet denken.

Een tekenbeet lijkt onschuldig en je merkt er weinig van. Een rood plekje, een beetje jeuk. Toch is één van de drie teken drager van allerlei ziekmakende virussen en bacteriën. En dat kan nare gevolgen hebben.

 

 Nog meer goede raad:

• Kampeer niet aan de bosrand,
   kampeer niet aan de rand van een camping.
• In verdachte gebieden wordt iedereen aangeraden
   het hele lichaam om de 3-4 uren te controleren
   op de aanwezigheid van teken.
• Het gebruik van middelen tegen insecten op de huid kan helpen,
   maar die middelen beschermen maar even.

Wil je weten hoe het leven van een teek verloopt?
Klik dan hier: http://www.vwo-campus.net/docent/lesmateriaal/PosterLyme.pdf

 Misschien nog interessant om te weten?

De ziekte van Lyme is genoemd naar het stadje 'Old Lyme'.
Dat ligt in de Verenigde Staten.
De ziekte werd daar in de 70er jaren
van de vorige eeuw (opnieuw) ontdekt.

De bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt
heet 'Borreliose'.

 Tot slot: Let goed op jezelf en je huisdieren!

 

 

Info van onder andere tweevoeter.nl en rivm.nl foto's van corbis.com en msn.com