Kerstmis: Achtergronden

1. Achtergronden 2. Orthodoxe kerken 3. Nederland en België 4. Andere landen

5. Santa Claus 6. Vrede op aarde 7. Als de lichtjes doven

Deze tekst komt van 'Zo zit dat'                        
en is her en der wat aangepast.

1. Het kerstverhaal met achtergronden

Voor veel mensen is Kerstmis
het belangrijkste feest van het jaar.
Met Kerstmis wordt de geboorte
van Jezus Christus gevierd.

Het woord 'Kerstmis' komt van 'Christusmis'.

Lukas en Mattheüs schrijven in de Bijbel over de geboorte van Jezus. Vooral Lukas heeft veel aandacht voor de geboorte van Jezus in Bethlehem.

Als je het kerstverhaal van Lucas wilt lezen,
klik dan op het plaatje van Isidorusweb.
Je kunt daar kiezen uit drie teksten.
De tekst van Cantecleer is makkelijker te lezen.

Kijk nu naar het filmpje van Schooltv.
Het duurt 3 minuten.

     

2. Orthodoxe kerken

Het kerstfeest wordt in de christelijke wereld
gevierd op 25 december.

Maar in de orthodoxe kerken in bijvoorbeeld Rusland en Griekenland is Kerstmis twee weken later. Zij gebruiken een andere kalender: de juliaanse kalender.

     

3. Nederland en België

In veel streken zijn er speciale vieringen. Op kerstavond of in de kerstnacht. Dan is er een nachtmis. In Nederland en Vlaanderen zijn ook op de zondag (eerste kerstdag) en maandag (tweede kerstdag) vieringen.

Midden in de winter vieren we het feest van het licht. We branden kerstkaarsen, geven elkaar kerstcadeaus, zingen kerstliedjes onder de kerstboom en zitten lang aan het kerstdiner.

     

4. Kerst in andere landen

Christenen vieren met Kerstmis
dat ruim tweeduizend jaar geleden
Jezus werd geboren in een stal.

Katholieke mensen zetten daarom een stalletje met Maria, Jozef en het kindje Jezus neer. Ook de os en de ezel, herders en schapen, engelen, koningen en kameel horen daarbij.

Inwoners van IJsland
hebben een kerststal vol trollen.
Die trollen brengen in de kerstnacht de cadeaus.

Uit Amerika komt de Kerstman.
Hij heet Santa Claus.
Rendieren trekken zijn arrenslee
met geschenken door de lucht.

Franse en Portugese kinderen
zetten hun schoen onder de boom.
De Franse Kerstman heet Père Noël.

De Finse Kerstman heet Joulupukki.    Hij wordt geholpen door elfjes. Die heten Joulutonttu.

Oostenrijkse kinderen
geloven in het Christelkind,
een bloot jongetje dat cadeautjes brengt.

Amerikaanse en Engelse kinderen hangen een lange sok onder de schoorsteen. 's Morgens zitten daar hun cadeautjes in.

In Engeland hangen mensen een kerstkrans aan de deur en gaan de kinderen langs de huizen om kerstliedjes te zingen. In de woonkamer hangt een bos mistletoe. Als je daar onder staat, mag je elkaar zoenen.

In Mexico hangt een piñata aan het plafond. Dat is een versiering, meestal in de vorm van een dier. Op de foto is het Spongebob. De kinderen krijgen een blinddoek om. Zo moeten ze met een stok proberen de piñata stuk te slaan. Als dit lukt dan sneeuwt het snoepjes en soms ook speelgoed.

Met pech komt er water of
regent het papiersnippers uit de piñata.

     

5. Santa Claus

Omat Amerika een belangrijk land is,
komen er overal in de wereld
steeds meer Amerikaanse kerstgewoonten.
Ook in Nederland en België.

Bijvoorbeeld het verhaal van de Kerstman.

De Kerstman is ontstaan uit het Sinterklaasfeest. Het Sinterklaasfeest is met Nederlanders meeverhuisd naar Amerika. Daar heet Sinterklaas nu Santa Claus.

De Kerstman lijkt veel op Sinterklaas:

• Hij geeft cadeautjes.
• Hij heeft een lange baard en een rood pak.

De Kerstman ontstond in de Verenigde Staten aan het eind negentiende eeuw. Hij werd bekend in de hele wereld door de reclame van Coca Cola.

In het begin droeg de Kerstman een groen pak.
Door de Coca Cola kreeg hij de rode kleding
die hij nu nog draagt.

Door de invloed uit Amerika en de Amerikaanse gewoontes zoals cadeautjes geven en veel en lekker eten, wordt vaak vergeten waar het bij Kerstmis eigenlijk om gaat: de geboorte van Jezus.

     

6. Vrede op aarde

Kerstmis is ook het feest van vrede op aarde. Mensen maken ruzies goed en vaak stoppen soldaten met Kerstmis een tijdje met schieten.

Dat lees je ook in dit lied
van Kinderen voor Kinderen.

De boodschap van kerstmis is
'Vrede op aarde'.
Maar er is nog steeds
zo veel oorlog en geweld.

In 1984 kwam het liedje 'Als de lichtjes doven...' uit. Het staat op 'Kinderen voor kinderen deel 5'. Maar de tekst past, jammer genoeg, nog steeds in onze tijd.

     

7. Als de lichtjes doven

Het lied is geschreven door:
Frans Ehlhart en Willem Wilmink.
De tekst staat onder het filmpje.

Bespreek de tekst eens met je groep.

Als de lichtjes doven...

Op een slagveld klonk een stem,
die was van ver te horen
en zong dat er in Bethlehem
een kindje was geboren

In die nacht zo stil en groot
zwegen de kanonnen
die zijn bij het morgenrood
toch opnieuw begonnen

Kerstmis lijkt ons keer op keer vrede te beloven... maar kanonnen dreunen weer als de lichtjes doven

Donkere Zuid-Afrikaan
honger moet je lijden,
mag niet naar je vader gaan
bent van hem gescheiden

Wie dit hebben uitgedacht
komen allen samen
zingen plechtig 'Stille Nacht'
zonder zich te schamen

Kerstmis lijkt ons keer op keer
vriendschap te beloven
maar dan gaan ze altijd weer
alle lichtjes doven

Kerstmis lijkt ons keer op keer vriendschap te beloven... Maar dan gaan ze altijd weer alle lichtjes doven

Turk en Griek en Marokkaan
mogen die hier blijven?
mogen die hier ook bestaan
of zal men ze verdrijven?

Kerstmis doet ons telkens weer
beterschap beloven
laat dan deze ene keer
het lichtje niet weer doven

Kerstmis doet ons telkens weer beterschap beloven... Laat dan deze ene keer het lichtje niet meer doven

                    

_{Ik heb het verhaal gekopieerd van 'Zo zit dat' (2007)
en hopelijk wat beter leesbaar gemaakt
door de zinnen te 'knippen' en er plaatjes bij te zetten.
Ook aan de tekst is het één en ander veranderd.}