Cultuur en Godsdienst
Aan tafel

1.  De maaltijden 2.  Wie weet hoe het hoort? 3.  Zo zijn onze manieren... 4.  Tafeldekken 5.  Het servet

6.   Hoe zit je aan tafel? 7.   Hoe ga je aan tafel? 8.   Dit doe je niet 9.   Eten in het buitenland 10. 3 werkbladen

Aan tafel                       

1. De maaltijden

Mensen moeten eten.
Dat komt iedere dag terug.
De meeste mensen eten 3 keer per dag een maaltijd:

• 's morgens:    het ontbijt
• 's middags:    de lunch
• 's avonds:      het diner.

Het is gezellig als je samen aan tafel zit.
Maar dat lukt niet altijd.
Dat is jammer.

  

Als je samen aan tafel zit,
kun je elkaar vertellen
wat je die dag gaat doen
of hebt meegemaakt.

Dat vinden veel mensen belangrijk en gezellig.

   

2. Wie weet hoe het hoort?

Als je samen aan tafel zit wil je het gezellig hebben. Daarom zijn er een paar dingen die je moet doen of juist moet laten.

Bij 'samen eten' horen tafelmanieren.
Dit zijn een paar belangrijke:

• zit rechtop
• praat niet met volle mond
• blaas niet over het warme eten
• prak je eten niet
• schep niet te veel op je bord

   

3. Zo zijn onze manieren...

Als je samen gaat eten
wacht je eerst tot iedereen er is.
Dan mag je beginnen.

Sommige mensen vinden het fijn om voor het eten te bidden. Jij niet? Dan moet je even wachten tot zij daarmee klaar zijn.

Ben je op visite?
Wacht dan tot de gastvrouw of gastheer zegt
dat je mag beginnen.

Je eten kauw je met de mond dicht. Een ander hoeft niet te zien wat je in je mond hebt. Kauw rustig. Je neemt pas een slok drinken als je mond leeg is.

Je hoeft je bord niet schoon te schrapen.
Of de schaal uit te likken...
Dat is meer iets voor honden.

    

Onder een maaltijd ga je niet naar de wc.
Als het echt niet anders kan
zeg dan 'Sorry, ik moet even van tafel.'
Het is niet netjes om te zeggen
dat je naar de wc moet.

Heb je de soep, pudding of het ijs op? Dan leg je de gebruikte lepel op de rand van je bord of schoteltje. Let op. Een lepel laat je niet in de kom of het schaaltje staan.

Schuif ook het bord niet van je af. Je mes en vork leg je als je klaar bent op de rand van je bord.

   

4. Tafeldekken

Voor een gewone maaltijd
wordt de tafel altijd eenvoudig gedekt.

Meestal met een vork, een mes, een lepel.

De vorken liggen links.
Messen en lepels liggen rechts.

 

Boven je bord ligt de dessertlepel en dessertvork.

Ga je deftig eten? Dan ligt er veel bestek. En er zijn meer borden.

Als je deftig gaat eten
krijg je verschillende dingen te eten.

Hier zie je een paar gangen.
Dat zijn de verschillende gerechten.

1. voorafje
2. soep
3. tussengerecht
4. hoofdgerecht
5. nagerecht (toetje).

Soms zijn het wel zeven gangen.
Maar meestal zijn het drie of vier gangen.

Iedere gang heeft een eigen:

• bord
• schaaltje
• of kom.

Dat is het serviesgoed.

Het bestek ligt zo dat je altijd aan de buitenkant begint.

Na ieder gerecht wordt het gebruikte bestek
en gebruikte serviesgoed afgeruimd.
Daarna pak je weer wat aan de buitenkant ligt.

   

5. Servet

Een servet is handig om je mond mee af te vegen.
En.. een servet is een mooie tafelversiering.
Je kunt er veel mooie vormen mee maken.

Klik maar eens op deze servetten.
De site geeft 20 voorbeelden.

Als je het hebt bekeken,

klik je op om hier terug te komen.

Servetten zijn er in:

• soorten,
• maten,
• kleuren.

Voor elk wat wils dus.

Wil je meer servetten zien?
Klik dan hier.

Hoe gebruik je het servet?

Een servet leg je op je schoot.
Het servet blijft daar liggen
tot je klaar bent met eten.

Je kunt er wel je mond mee afvegen
als dat nodig is.

Na het eten leg je het servet
links naast je bord.
Leg het servet niet op het bord.

Een servet is geen slab.   Een servet is geen zakdoek. Snuit nooit je neus in het servet.

   

6. Hoe zit je aan tafel?

Als je aan tafel zit
is je houding belangrijk.

Het is netjes als je:

• rechtop zit,
• je benen onder de tafel hebt,
• je polsen op de tafelrand houdt,
  
   
   
• je vork in je linkerhand hebt
  en het mes rechts.
  Schuif het eten met het mes op je vork.

Maar rijst eet je met lepel en vork. De vork in je linkerhand. De lepel rechts. Met de vork schuif je de rijst op je lepel.

   

7. Hoe ga je aan tafel?

Waarop let je altijd
voordat je aan tafel gaat?

'Zie ik er netjes uit?'

Zijn mijn kleren schoon?   Zijn mijn schoenen schoon?   Heb ik mijn handen al gewassen?

Want niemand zit graag aan tafel
bij iemand die er niet fris uitziet.

Bijvoorbeeld:

zonder shirt of blouse	met vlekken	in werkkleren	met modderschoenen

Zorg dus voor schone kleren
als je gaat eten.

Ga je uit eten of heb je thuis een etentje?
Dan zorg je ervoor
dat je er extra mooi en netjes uitziet.

Dat geeft iedereen een speciaal gevoel.

   

8. Dit doe je niet

	Leun niet met je arm op tafel.
	Leg je hoofd niet op tafel.
	Hou het eten boven de tafel.
	Lik het bestek niet af.
	Spaghetti is moeilijk eten. Lukt het niet? Snij de spaghetti dan klein.
	Heb je geknoeid? Gebruik dan je servet.
	Laat je bord op tafel staan. Ga niet met je mond naar vork of lepel. Ga met je vork of lepel naar je mond.
	De meeste gerechten mag je niet met je vingers pakken. Steek je vinger niet in het eten en lik je vinger niet af.
	Ellebogen mogen alleen op de tafel tussen de gangen door. Dus als de borden zijn opgehaald.
	Pak niet zelf iets van de tafel als je er niet bij kunt. Vraag of het doorgegeven wordt.
	Praat niet met je mond vol.
	Schep niet te veel op.
	Eet niet te veel.
	Rook niet aan tafel. Beter is: Rook nooit!

   

9. Eten in het buitenland

Ieder land heeft eigen tafelmanieren.
Hier lees je een paar voorbeelden.

Islamitische landen zoals Marokko

Er wordt vaak geen bestek gebruikt. Daarom is het extra belangrijk om voor het eten de handen te wassen. De mensen eten alleen met de duim, wijsvinger en middelvinger van de rechterhand. De naam van Allah wordt genoemd voor de maaltijd begint. Je eet van de gerechten die dicht bij je staan. Laat nooit merken dat je iets niet lekker vindt. Neem kleine hapjes. Als iemand klaar is met eten dan stopt  iedereen. Ben je klaar met eten? Dan lik je je vingers af.

 

In de VS

Amerikanen snijden hun eten net zoals wij. Maar dan leggen ze het mes neer. Ze pakken de vork en eten met de rechterhand. De vork houden ze vast als een lepel. De tanden van de vork wijzen dus naar boven.

 

In China

Er staan veel schalen op tafel. Ze eten om de beurt wat van een andere schaal. Ze mogen niet zeggen wat ze lekker vinden of misschien niet lusten.

 

In Japan

Slurpen mag. De stokjes zijn om te eten. Niet om mee te wijzen. Prik niet met de stokjes in het eten. Je moet alles op eten. Anders toon je geen respect.

En... welke tafelmanieren gebruiken jullie thuis?
Klik voor een werkblad hierover op speciaal.

 

  vragen bij de les  

  Hoe zijn jullie eetgewoontes?

Klik op de foto voor opdrachten bij: 'Een feesttafel klaarmaken.'

Info en foto's van kook.rubriek.nl/eten&drinken/goede_manieren.asp,
zibb.nl Tafelmanieren voor dummies, corbis.com, google.nl; Alle weetjes op een rij.